Door Nel Bries
De afgelopen jaren heeft fitnessen enorm veel aan populariteit gewonnen, vooral de sportschool-keten ‘Basic Fit’ doet het goed. Steeds meer vrouwen durven hun plaats op te eisen in een ruimte die lange tijd door mannen werd gedomineerd. Hoewel Basic Fit vrouwen de mogelijkheid biedt om in een ‘ladies-only’ fitness te sporten, kiezen velen liever voor de gemengde sportschool. “De vrouwen-fitness discrimineert enorm.”
Cardio, gewichtheffen of stretchen: fitnessen heeft voor ieder wat wils. Dankzij de vele mogelijkheden trekt de fitnessindustrie steeds meer mensen aan. Voor een lange tijd werd de sport voornamelijk beoefend door mannen, maar onderzoek toont aan dat steeds meer vrouwen er zich ook aan wagen.
Starende ogen
Binnen de fitnessgemeenschap heersen er nog steeds stigma’s. Er zijn heel wat mannen die hun plaats liever niet delen met vrouwen. “Je voelt de ogen gewoon door je heen staren en oordelen”, vertelt Shanelle (15). “Zeker de jongens van school kijken ons vaak aan. Daar word ik onzeker van.” Ook tijdens de uitvoering van bepaalde oefeningen voelen ze zich bekeken. “Kom ons dan corrigeren of tips geven, in plaats van te oordelen op een afstand”, zegt Elif (14).
Sommige vrouwen ervaren intimidatie door mannen die hen onnodig aanspreken of lastigvallen. “Soms benaderen mannen mij terwijl ik gewoon mijn eigen ding aan het doen ben,” vertelt Kaat (22), “ze vragen dan of ik een spotter nodig heb, bijvoorbeeld.”
'De' oplossing?
In grootsteden zoals Brussel zijn er ladies-only fitnessen. Het spreekt voor zich: daar zijn enkel vrouwen welkom. Dat biedt bijvoorbeeld moslima’s de mogelijkheid om zonder hoofddoek te sporten, maar draagt ook bij aan het comfort van sommige vrouwen. “Mannen laten mij oncomfortabel voelen, dat heb ik altijd al zo ervaren”, vertelt Julia (18). “De fitness voor vrouwen is zelfs iets verder van mijn huis, maar die vijf minuten extra onderweg zijn het zeker waard.”
"Mannen zijn absoluut mijn drijfveer om in de ladies-only te sporten. Ze intimideren mij anders enorm."
Helaas komen er toch veel klachten over ladies-only sportscholen. De gewichten zijn niet even zwaar als in een gemengde fitness en het materiaal is enorm afgeleefd. In de gemengde fitness gaan de vrije gewichten tot vijftig kilo, terwijl in de vrouwenfitness de gewichten vaak beperkt zijn tot vierentwintig kilo, en soms zelfs maar tot tien kilo. Bovendien zijn de fitnesstoestellen niet zo divers als in een gemengde sportschool. De toestellen focussen vooral op bepaalde spiergroepen: buik- en bilspieren. Daardoor voelen sommige vrouwen zich gediscrimineerd door Basic Fit. “Dat getuigt onrechtstreeks van een vrouwonvriendelijke visie vanuit de keten zelf. Alsof vrouwen het niet verdienen om nieuw materiaal te gebruiken en enkel bepaalde spiergroepen horen te trainen”, verklaart Sirine (30).
“Als vrouw zou je dezelfde toegang moeten hebben tot fitnesstoestellen, ongeacht of het een vrouwenfitness is of niet.” Basic Fit schept zo een beeld van het lichaam dat een vrouw zou ‘moeten’ hebben.” Het gevoel dat de maatschappij druk en verwachtingen op het vrouwelijk lichaam legt, wordt zo enkel vergroot. De ladies-onlyfitness, gelegen in de Dansaertwijk in Brussel, heeft pas sinds enkele jaren de hoognodige vernieuwing ondergaan. Voorheen was het materiaal erg versleten, soms onbruikbaar en zelfs onveilig.
"Alsof vrouwen het niet verdienen om nieuw materiaal te gebruiken en enkel bepaalde spiergroepen horen te trainen."
Dan toch maar gemengd?
Het is duidelijk: niet alle vrouwen zijn gediend met de organisatie van de vrouwelijke fitnessruimtes. Voor velen is dat een drijfveer om toch naar een gemengde fitness te gaan, maar tegen welke prijs? “Het materiaal is er nu eenmaal beter, hoe jammer dat ook is”, zegt Chelsea (22). “Als dat betekent dat ik soms een opmerking of een minachtende blik moet incasseren van een man, dan heb ik dat ervoor over.” Basic Fit investeert vooral in nieuw materiaal voor gemengde fitnessen en schuift tweedehands materiaal vaak door naar de vrouwelijke fitnessen.
Voor sommige vrouwen weegt de nood aan zwaardere gewichten of beter materiaal echter niet door. Julia vertelt dat het voor haar het belangrijkste is dat ze zich comfortabel kan voelen tijdens het sporten. In een gemengde fitness ervaart zij dat gevoel nu eenmaal niet. “Mannen zijn absoluut mijn drijfveer om in de ladies-only te sporten. Ze intimideren mij anders enorm.”
Afweging intimidatie of discriminatie
Gemengd of gescheiden sporten: dat kan ieder voor zich kiezen. Voor vrouwen komt het neer op een afweging tussen mogelijke intimidatie in de gemengde fitness of onrechtstreekse discriminatie in de vrouwenfitness. Sommige vrouwen hechten meer belang aan hun comfort, anderen meer aan de toegankelijkheid van nieuw en steviger materiaal. Meerdere vrouwen lieten blijken dat een combinatie van de twee ideaal zou zijn: sporten met enkel vrouwen, maar tegelijk ook nieuw materiaal genieten dat geen krachtbeperkingen met zich meebrengt. Zij hopen dat ze gehoord worden door Basic Fit en dat er maatregelen getroffen worden.